در میعادگاه «یلدا» زمستان را عاشقانه ببیند

آخرین شب پاییز "یلدا"
1398/9/30
455849

«شب یلدا همیشه جاودانی است
زمستان را بهار زندگانی است
شب یلدا شب فر و کیان است
نشان ازسنت ایرانیان است»
شعر: علی واشقانی

کم کم عروس فصل‌ها چمدانش را از برگهای هزار رنگ پاییزی پر کرده و عازم رفتن است تا در میعادگاه «یلدا» زمستان را عاشقانه ببیند و فال رفتن سر دهد...
آری روزهای پایانی پاییز است و ایرانیان در تدارک جشنی چند هزار ساله به نام «یلدا» که درست آخرین شب پاییز را به نام خود کرده که تاریک ترین و درازترین شب سال است.

کلمه«یلدا» در زبان سریانی به تولد و زایش معنی شده و ابوریحان بیرونی با نام میلاد اکبر از شب یلدا یاد می کند و آن را میلاد خورشید دانسته است.
اگرچه در بین ایرانیان این شب به شب چله نیز معروف است.

چیزی که به عنوان شب یلدا به رسمیت شناخته شده به ۵۰۰ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد و تاریخ وارد شدن آن به تقویم رسمی ایرانیان باستان به زمان داریوش یکم مربوط می شود تقویمی که شامل گاه شماری مصری ها و بابلی ها است. 

شب نشینی مهمترین شاکله شب یلداست و اکثر اقوام ایرانیان در این شب طبق رسوم در خانه بزرگ خاندان یا بزرگ فامیل گرد هم می آیند و افراد مسن خانواده شروع به تعریف کردن قصه های کهن می کند.

هندوانه و انار که به خاطر سرخی رنگ شان نماینده ای از خورشید در شب تصور میشوند به عنوان نماد این شب شناخته شده اند؛ اگرچه در کنار آنها سایر میوه‌ها و آجیل و شیرینی نیز گذاشته می‌شود.
آتش روشن کرن، قصه گویی بزرگان خاندان، خوردن تنقلات و تفألی بر حافظ زدن از جمله آیین های این شب است.
شاهنامه خوانی نیز از دیگر برنامه های شب یلداست که بین خراسانی ها با شیوه نقالی اجرا می‌شود.
در گذشته برای مصرف و نگهداری بسیاری از میوه ها اقدام به خشک کردن آن ها می کردند تا در شب یلدا استفاده کنند.
یکی از مهمترین آیین های کهن یلدا در ایران برای تازه عروس ها است؛ در این شب خانواده داماد هدایایی مختلفی را بهمراه میوه ها و آجیل؛ کله قند ، نقل و نبات و شیرینی های متنوع که نماد شیرین کامی و برکت است را برای تازه عروس تهیه میکنند و به نیت میهمانی و شب نشینی به خانه عروس خود می روند.

یادمان باشد یلدا بهانه ای است برای دور هم بودن و قدر یک دقیقه را بیشتر دانستن....

زهرا مرادوند
بادصبا
همراه سحرخیزان، همراه برنامه ریزان