السلام عليک يا امام رئوف يا علي بن موسي الرضا

طلوع خورشيد ايران زمين
1398/4/22
787575


مشربه ام ابراهيم نام خانه اي است متعلق به اهل بيت عليهم السلام که در منطقه عوالي در شهر مدينه قرار دارد و وقايع زيادي را به خود ديده و شاهد رواياتي از تاريخ اهل بيت بوده است،[1] مشربه ابراهيم فرزند پيامبر اسلام (ص) از همسر مکرم ايشان ماريه قبطيه را به چشم دیده بود[2] و بنا بر برخی اخبار خانه اول حضرت علي عليه السلام و فاطمه زهرا سلام الله عليها در آغاز ازدواج ايشان بوده است. مشربه مدفن حميده خاتون مادر امام موسي کاظم (ع) و نجمه خاتون مادر امام رضا عليه السلام است. اين خانه پر نور که ائمه معصومين (ع) زیارت آن را توصيه کرده اند[3]گرچه در حال حاضر زیارت این مکان به دلیل ممانعت وهابیون سعودی برای زائران بیت الله الحرام امکان پذیر نیست. 
شايد بتوان گفت مشربه در طي تاريخ خود هرگز روزي پر سوز و گدازتر از وداع علي بن موسي الرضا با اهل بيت و فرزندان خود را نديده باشد. همانجا که حضرت اهل خود را جمع کرد و امر کرد که با صداي بلند بر او گريه کنند[4] وقتی از ایشان دلیل گریه را پرسیدند ایشان فرمودند که مسافر سفری هستم که بازگشتی ندارد. فرزند مکرم ایشان امام جواد علیه السلام هم حالات پدر در هنگام زیارت قبر مطهر جدشان و طواف بیت الله را همین گونه ذکر می کنند. حضرت مکرر به سمت قبر جدشان می رفتند و وداع می کردند و در حال گریه و زاری بار دیگر به سمت قبر می رفتند. هنگام زیارت خانه خدا نیز آنچنان به بارگاه خدا تضرع و زاری کردند که امام جواد علیه السلام هجرت پدر از مکه را وداعی بی بازگشت دریافتند.[5]

زیارت امین الله 

علي بن موسي الرضا متولد يازدهم ذيقعده سال 148 هجري قمري،[6] 35 ساله و بزرگترين فرزند خانواده بود که پدر بزرگوارش به شهادت رسيد و به تصريح پدر در سال 183 هجري قمري مسئوليت امامت و رهبري را به عهده گرفتند و به مدت 20 سال عهده دار مقام امامت و ولايت بودند.[7] دوران امامت حضرت با خلافت هارون الرشيد و دو فرزندش امين و مامون مصادف بود که به اجبار مامون وليعهدي را پذيرفتند و به خراسان آن روز هجرت کرده و خاک ايران زمين را به قدوم خود مزين کردند.
امام مهرباني ها حضرت رضا عليه السلام در مسير سفر از بصره، خوزستان، نيشابور، طوس و سرخس گذر کردند و به مرو رسيدند.[8] حديث معروف سلسه الذهب (لا إله إلا اللهُ، حِصنِي فمن دخل حصني أَمِنَ مِن عَذَابِي بِشرطِها و شُرُوطِهَا و أَنَا مِن شُرُوطِهَا) از ايشان در ميان استقبال باشکوه مردم نيشابور نقل شده است که 24 هزار نفر آن را نوشته اند.[9] امام رضا (ع) با ذکر سلسله ائمه (ع)، امامت و ولايت خود را شرط ورود به دژ محکم الهي بيان کردند.

يکي از القاب مشهور حضرت «عالم آل محمد» است[10] که بيانگر علم و دانش ايشان است. برگزاري جلسات مناظره متعدد امام با دانشمندان آن عصر از اديان مختلف و توانايي و برتري امام در اين مناظرات نشاندهنده جنبه ممتاز علمي حضرت است. عيون اخبار الرضا و سلسله ذهبيه از آثار برجسته آن امام همام است.[11] زهد و تقواي حضرت به گونه‌اي بود که حتي دشمنان ايشان هم شيفته و مجذوب آن وجود مقدس شده بودند. با مردم در نهايت تواضع و مهرباني رفتار کرده و هرگز خود را از مردم جدا نمي کردند.
هجرت تاريخي امام رضا (ع) به ايران موجب تحولي عميق در فرهنگ و تمدن ايران شد و فخر ميزباني از امام رئوف را نصيب ما کرده و ايراني ها را از خوان کرم و الطاف اهل بيت بهره مند نموده است. صلوات خاصه آن حضرت و زيارت آن امام از جمله اعمال ويژه ولادت آن حضرت است که روز پاياني دهه ي کرامت در ايران است.

زیارت امین الله 

خدايا درود فرست بر على بن موسى الرضا آن امام پسنديده با تقواى پاك و حجت تو بر هر كه روى زمين و هر كه در زير زمين است آن راستگوى شهيد درودى بسيار و تام و تمام و پاكيزه و پيوسته و پى در پى و دنبال هم مانند بهترين درودى كه مى فرستى بر يكى از دوستانت

نام تو رخصت رويش است و طراوت
زين سبب برگ و باران تو را مي‌شناسند
اي که آيات قرآن تو را مي‌شناسند
کاش من هم عبور تو را ديده بودم
کوچه‌هاي خراسان تو را مي‌شناسند 

(گزيده اي از شعر کوچه هاي خراسان اثر قيصر امين پور)

مهدی احمدوند
بادصبا
همراز سحرخیزان، همراه برنامه ریزان

 [1]. عمدة الاخبار في مدينة المختار، ص 173 و وفاء الوفا، ج 3، ص 826
 [2]. تاريخ يعقوبي، ج 2، ص 87؛ کامل ابن، اثير، ج 2، ص 186
 [3]. کليني، الکافي، 1363ش، ج4، ص 560
 [4]. عيون أخبار الرضا عليه السلام، جلد‏‏2، صفحه 218 – 217
 [5]. عيون أخبار الرضا عليه السلام، جلد‏‏2، صفحه 217
 [6]. کليني، الکافي، 1363ش، ج1، ص486
 [7]. طبرسي، اعلام الوري باعلام الهدي، 1417ق، ج2، ص42-41
 [8]. مطهري، مجموعه آثار استاد شهيد مطهري، 1381ش، ج18، ص124
 [9]. صدوق، معاني الاخبار‏،1403ق، ص371
 [10]. طبرسي، اعلام الوري باعلام الهدي، 1417ق، ج2، ص64
 [11]. فضل الله، تحليلي از زندگاني امام رضا (ع)، 1377ش، ص196-191