نگاهمان را دخیل بسته ایم به ضریحت

میلاد امام بخشنده باب الحوائج
1398/5/30
786946

آخرین روزهای ماه ذی الحجه سال 127 هجری قمری[1] بود که خداوند اراده کرد نور هفتم آسمان ها و زمین را میهمان خانه جعفر بن محمد؛ امام صادق علیه السلام و حمیده خاتون کند.[2] فرزندی با نام موسی که وقتی چشم به جهان گشود پدر، سه روز اهل مدینه را اطعام کرد و ولیمه داد.[3]اطلاعات زیادی از دوران کودکی امام موسی وجود ندارد اما پاسخ او به سوالات ابوحنیفه از بزرگان اهل سنت در پنج سالگی سبب حیرت او و شنوندگان شد و باعث شد که او بدون دیدن امام صادق جواب خود را گرفته و بازگردد.[4] امام صادق علیه السلام علاقه وافری به فرزند خود داشتند و او را همواره گرامی می داشتند و در میان اصحاب به عنوان جانشین و وصی بعد از خود معرفی می کردند.[5] موسی بن جعفر  بیست ساله که شد ردای امامت را پس از شهادت پدر به تن کرد و زعامت امت اسلامی را عهده دار شد. 

مردم مدینه آن حضرت را به سبب عبادت بسیار عبد صالح و زین المجتهدین لقب داده بودند.[6] شبها در کوچه های مدینه کسی نبود که نیازمند باشد و از کرامتش بی بهره مانده باشد به حدی که کمک ها و کیسه های پولی که به نیازمندان می بخشید ضرب المثل شده بود و همه چشم به احسان او داشتند.[7] 

شیخ مفید امام موسی علیه السلام را بخشنده ترین مردم زمانه خود معرفی می کند[8] و البته هنوز هم زائرانش چشم به کرامت و سخاوتش دارند، همین است که او را باب الحوائج نامیده اند؛[9] آخر کسی را از در خانه اش نا امید باز نمی گرداند او که حتی برای دشمنانش هم هدیه می فرستاد و آنقدر مهربانی می کرد که آنها هم مریدش می شدند. انفاق می کرد و می بخشید و هرگز خشمگین نمی شد و غضب خود را همواره فرو می داد آنقدر که او را کاظم نامیده اند.[10]

همانها که در توانگری و تنگدستی، انفاق می‌کنند؛ و خشم خود را فرو می‌برند؛ و از خطای مردم درمی‌گذرند؛ و خدا نیکوکاران را دوست دارد. (سوره آل عمران آیه 134)


دوران امامت امام موسی کاظم علیه السلام به دلیل کشمکش هایی که بین علویان و حکام عباسی وجود داشت دوران بسیار سخت و ویژه ای برای شیعیان بود. منصور، مهدی، هادی و هارون عباسی در دوران امامت ایشان خلیفه وقت بودند و سه بار امام را دستگیر و زندانی کردند.[11]
سخت گیری ها بر حضرت بسیار زیاد بود ولیکن به دلیل حلم و صبر ایشان و توصیه بر تقیه به شیعیان هر بار دسیسه و خدعه آنها بی اثر می شد. در منابع تاریخی فرزندان زیادی برای آن حضرت ذکر شده است که از آن میان امام رضا علیه السلام، حضرت فاطمه معصومه و حکیمه علیهما السلام، احمد بن موسی شاهچراغ، ابراهیم، حمزه و اسحاق از جمله فرزندان ایشان ذکر شده اند. 
امام موسی کاظم علیه السلام در گسترش نهضت علمی که پدر آغاز کرده بود نقش مهمی ایفاء نمودند و شاگردان بسیاری را تربیت کردند گرچه در این دوران فرقه هایی همچون اسماعیلیه، فطحیه و ناووسیه شکل گرفتند و واقفیه نیز بعد از شهادت ایشان اعتقاد به ختم امامت داشتند.[12]
عاقبت حضرت امام موسی کاظم  علیه السلام در سال 183 هجری قمری پس از 35 سال دوره امامت و در سن 55 سالگی  توسط سندی بن شاهک و به دستور خلیفه وقت هارون در زندانی در بغداد کنونی در اثر مسمومیت پس از سه روز به شهادت رسیدند[13] و از ترس آنکه مبادا مقبره ایشان تبدیل به محلی برای تجمع شیعیان تبدیل شود دستور داد در مقبره خانوادگی منصور دفن شود. [14]

سلام بر تو یا کاظم آل محمد
بر خوان کرمت آمده ایم و دست نیازمان به سوی توست یا باب الحوائج. 


مهدی احمدوند

بادصبا
همراز سحرخیزان، همراه برنامه ریزان
www.badesaba.ir

[1]. طبری، دلائل الإمامة، ص۳۰۳.
[2]. مسعودی، اثبات الوصیة، ص۳۵۷-۳۵۶.
[3]. امین، سیره معصومان، ج۶، ص۱۱۳.
[4]. کلینی، الکافی، ج۳، ص۲۹۷.؛ ابن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۴۱۱-۴۱۲.مجلسی، بحارالانوار، ج۱۰، ص۲۴۷.
[5]. مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۲۰.
[6]. بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱۳، ص۲۹ و مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۳۵.
[7]. ابن عنبه، عمده الطالب، ص۱۷۷.
[8]. مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۳۲-۲۳۱.   
[9]. مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۳۶،۲۲۷.؛ طبرسی، اعلام الوری، ج۲، ص۶.؛ ابن شهر آشوب، المناقب، ج۴، ص۳۲۳.؛ قمی، الانوار البهیه، ص۱۷۷.
[10]. ابن اثیر، الکامل، ج۶، ص۱۶۴.
[11]. ابن جوزی، تذکرة الخواص، ص۳۱۳.
[12]. نوبختی، فرق الشیعه، ص۶۶-۷۹.
[13]. مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۴۲.
[14]. صدوق، عیون اخبار الرضا، ج۱، ص۹۹،۱۰۵.